Energiebesparingsplicht: steeds meer organisaties verplicht te rapporteren

Steeds meer organisaties hebben een energiebesparingsplicht. Organisaties die meer dan 50.000 kWh elektriciteit of meer dan 25.000 m3 aardgas (of equivalent) gebruiken, zijn verplicht om energie te besparen. Dit wordt gedaan door of alle maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder uit te voeren óf alle maatregelen uit te voeren uit de Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing (EML) die van toepassing zijn voor de organisatie. De organisatie dient hierover eens in de vier jaar te rapporteren aan het bevoegde gezag, veelal de gemeente.  

Voor organisaties met een verbruik van méér dan 10 miljoen kWh of 170.000 m3 aardgas (of equivalent) geldt het voorgaande niet, maar wél een verplichting om nader onderzoek te doen naar de energiebesparingsplicht. Voor grote ondernemingen* geldt ook een auditplicht op grond van de European Efficiency Directive (EED). 

*250 FTE of omzet >50 mio en balans totaal 43 mio 

Wie is verplicht om de energiebesparende maatregel te treffen? 

De zogeheten ’uitvoerder’ van de activiteiten is hiervoor verantwoordelijk. Voor gebouw gebonden maatregelen is dat in beginsel de gebouweigenaar.  

Wie is verplicht te rapporteren? 

Degene die gezien wordt als de ’drijver van de inrichting’ is, is verplicht te rapporteren. In geval van gebouwen is te denken aan: 
  • Eén gebouw, één huurder: in beginsel de huurder. 
  • Eén gebouw, meerdere huurders (zoals een kantoorgebouw): in beginsel de eigenaar van het gebouw. 
  • Winkelcentrum, meerdere gebruikers: de eigenaar voor wat betreft de collectieve voorzieningen, de individuele gebruiker (per winkel) voor eigen winkelactiviteiten. 

Naleving rapportageplicht 

De gemeente als bevoegd gezag staat een veelheid aan instrumenten ter beschikking. Die variëren van waarschuwen via last onder bestuursdwang danwel onder dwangsom tot een bestuurlijke boete, en van een bestuurlijke strafbeschikking tot strafbaarstelling onder de Wet op de Economische Delicten. Het is per gemeente sterk afhankelijk welk instrument zij willen toepassen. De bestuurlijke boete is substantieel. Dit is een boete van de 6e categorie (zoals bedoeld in art. 23 lid 4 Wetboek van Strafrecht). Voor 2024 is dat een bedrag van maximaal €1.030.000 of, als dat meer is, ten hoogste 10% van de omzet van de onderneming in het boekjaar voorafgaande aan het boekjaar waarin de bestuurlijke boete wordt opgelegd. 

Beleid om duurzame investeringen te stimuleren 

Er bestaat al een aantal verplichtingen als het gaat om energie besparen. Om dit aan te moedigen, is er ook beleid dat bepaalde duurzame investeringen stimuleert. Als geïnvesteerd wordt, in het kader van de energiebesparingsplicht, dan is het raadzaam te onderzoeken of er tegemoetkomingen zijn voor dergelijke investeringen. Dat kunnen specifieke subsidiemaatregelen zijn zoals ISDE en SDE++, SSEB (nieuw elektrisch werkmaterieel), AanZET (nieuwe elektrische vrachtwagen), DUMAVA (Duurzaam maatschappelijk vastgoed), maar ook fiscale stimuleringsmaatregelen zoals de Energie-investeringsaftrek (EIA) en Milieu-investeringsaftrek (MIA).  

Duurzaamheidsrapportages en energiebesparingsplicht  

Als uw organisatie jaarlijks een duurzaamheidsrapport opstelt, is het raadzaam te onderzoeken op welke wijze de investeringen die worden gedaan op het gebied van duurzaamheid ook relevant zijn voor deze rapportage. Het kan positief uitpakken om duidelijk te laten zien welke investeringen gedaan zijn of welke er in de planning staan. Door dit te benoemen in de rapportage, wordt richting bevoegd gezag duidelijk gemaakt dat men actief is op dat gebied. Daardoor kunnen mogelijke maatregelen en/of interventies worden voorkomen.   

Welke verplichtingen gelden er precies? 

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland heeft een aantal handige hulpmiddelen beschikbaar om te kunnen bepalen welke verplichtingen precies gelden in het kader van de energiebesparingsplicht, of dat nu de informatie- of de onderzoeksplicht is, dan wel de EED-auditplicht.  

Meer informatie 

Heeft u naar aanleiding van dit artikel vragen over de energiebesparingsplicht? Neem dan gerust contact op met één van onze specialisten.